|
Nasze najważniejsze produkty – oliwa z oliwek oraz octy – to produkty w pełni naturalne, bez jakichkolwiek sztucznych dodatków. Przetwory z oliwek oraz winogron – wino, ocet oraz oliwa – znane są ludzkości już od kilku tysięcy lat.
Oliwa z oliwek – w odróżnieniu od innych olei pochodzenia roślinnego, które są produkowane w procesie rafinacji – tradycyjnie była wyciskana na zimno z miazgi miąższu oraz pestek owoców drzewa oliwnego. Składa się głównie z związanych gliceryną kwasów tłuszczowych, zawiera niewielkie ilości witaminy E oraz śladowe lipidów. Do dziś najcenniejsze i najdroższe są oliwy tłoczone są tradycyjną metodą odcedzania z rozdrobnionej w kamiennych możdzierzach masy oliwnej zawiniętej w specjalne maty i ułożone w stosy. Oliwa spływa wtedy pod własnym ciężarem do ustawionych pod spodem pojemników. Oliwy te nie są poddawane dodatkowej filtracji, są mętne i nieprzejrzyste – zawierają jednak wszystko to, co najcenniejsze w oliwie z oliwek.
Określenie tłoczona na zimno, lub z pierwszego tłoczenia ma w zasadzie wartość historyczną, pochodzi z czasów, gdy oliwę wyciskano głównie w prasach hydraulicznych. Dziś oliwa z oliwek produkowana jest najczęściej ze względów ekonomicznych i higienicznych w procesie odwirowywania w specjalnych młynowirówkach z zachowaniem bardzo rygorystycznych norm jakości oraz czystości. Tempereatura i czas obróbki są ściśle kontrolowane i nie mogą przekroczyć ustalonych wartości.
Oliwa z oliwek obecna jest w kulturze ludów Morza Śródziemnego od niepamiętnych czasów. Najstarsze przekazy historyczne o uprawie drzew oliwnych pochodzą sprzed ponad 4 tysięcy lat p.n.e.. Wiecznie zielone, o pokręconych często i naznaczonych węzłami gałęzi sylwetkach drzewa oliwne stanowią stały element krajobrazu śródziemnomorskiego i dożywają w stanie dzikim nawet kilkuset lat.
Sadzonki drzew oliwnych przewiezione najprawdopobniej przez Fenicjan znalazły poza Europą swe miejsce również w niektórych krajach Afryki i Bliskiego Wschodu. W czasach nowożytnych zostały również przywiezione przez konkwistadorów do Nowego Świata, skąd zawędrowały mp. na teren dzisiejszej Kaliforni i Meksyku.
Ocet to płyn o kwaskowatym smaku, produkowany w procesie fermentacji octowej napojów alkoholowych. Sposób produkcji octu jest znany od czasów starożytnych. Wszystkie kultury starożytności - Grecy, Rzymianie, Persowie, Egipcjanie - produkowały ocet np. przekazy z Mezopotamii mówią o "kwaśnym piwie", produkowanym z piwa jęczmiennego.
Rzymscy legioniści nosili w bukłakach wodę z octem, którą odkażaną zanieczyszczoną przez bakterie wodę. Napój ten zwany "posca" był szeroko rozpowszechniony w imperium rzymskim. Rzymscy legioniści pilnujący krzyża, na którym umierał ukrzyżowany Jezus podali mu w akcie łaski gąbkę nasączoną właśnie napojem ze swej manierki.
Ocet jest znanym środkiem konserwującym, czyszczącym, a także stosowanym w medycynie. Już Hipokrates pisał w swych dziełach o zbawczym wpływie octu w schorzeniach dróg oddechowych oraz układu pokarmowego. W średniowieczu szeroko stosowanym środkiem medycznym był ocet ziołowy, acetum sanum, o którego zastosowaniach wspominają np. Nostradamus czy Hildegarda z Bingen. W czasach bliższych nowożytnym ocet stosowano w medycynie do odkażania naczyń i narzędzi. We Francji tamtego okresu czasu szeroko rozpowszechnione były wszelkiego rodzaju marynaty warzywne przechowywane w occie oraz sałaty z jego dodatkiem.
Dziś ocet jest szeroko stosowany głównie jako: przyprawa i dodatek do potraw (np. do produkcji musztardy stołowej), w postaci czystej jako aperitif lub digestif, rozcieńczony z wodą jako napój odświeżający, środek konserwujący, składnik środków czyszczących, naturalny środek leczniczy.
Kuchnia
Oliwa z oliwek jest tradycyjnym składnikiem kuchni śródziemnomorskiej, gdzie jest powszechnie stosowana jako tłuszcz ogólnego zastosowania. Dzięki wysokiej temperaturze dymienia (oliwa z pierwszego tłoczenia 190°, oliwa z oliwek dodatkowo poddana procesowi rafinacji powyżej 210°C) jest w kuchni włoskiej i hiszpańskiej chętnie używana do pieczenia oraz frytowania. Jednak powyżej 180°C niektóre cenne składniki jak antyoksydanty z grupy fenoli i tokoferoli ulegają rozkładowi.
Uroda i zdrowie
Zbawienny wpływ oliwy z oliwek znajduje i znajdował zastosowanie przy produkji różnego rodzaju kosmetyków i maści. I to zarówno jako nośnik czyli podstawa do stworzenia maści i zawiesin jak i w postaci płynnej do smarowania np. podrażnionej czy popękanej skóry, jako środek kosmetyczny.
|